Untitled Document
sztuka tatarska zawdziecza swe oblicze niezwyklej mieszance kultur nadwolzanskich Bulgarów, Zlotej Ordy i pózniejszych podzielonych Chanatów. jakiekolwiek by przyjmowac wobec tego faktu stanowisko.
Równiez nie sposób pominac wplywu Islamu przyjetego okolo 922 roku.
dotychczasowy system runiczny zostal zamieniony na alfabet arabski, by po wiekach polaczyc go z cyrylica.
 
Tatarzy znani w Europie jako "dzikusy" , ozdabiali swe domy i miasta do tego stopnia, iz w XIX wieku tatarskie miasta uchodzily za najpiekniejsze miasta Islamu
Ten niesamowity wrecz misz-masz stworzyl wyjatkowe dziela, w których znalezc mozna elementy wszystkich kultur zródlowych
Zloty wiek tatarskiej kultury przypada na XIII wiek.
Polaczenie tradycji bulgarskich i zlotoordynskich zaowocowalo fascynujacym polaczeniem azjatyckich ornamentów, kamieni szlachetnych, a wszystko to skrojone na miare i potrzeby ludów koczowniczych
Tatarskie miasta w XIII wieku byly budowane na podstawie planu przestrzennego, nieznanego wówczas w Europie.
Majestatyczne palace Chanów, ogromne meczety ze strzelistymi pod niebo minaretami , mauzolea dekorowane bialo-niebieska mozaika z glazury, szklem polerowanym i zlotymi liscmi...przykladów moznaby mnozyc w nieskonczonosc
Dla przykladu - Bilyar ( Bulgaria ) - tatarskie miasto, zbudowane wlasnie na podstawie planu przestrzennego; w XIII - XIV zajmowalo 530 hektarów. Dla porównania - - w tym samym czasie - Kijów - 150 hektarów, Paryz - 439 ha.
Po rozpadzie imperium utworzyly sie oddzielne Chanaty.
Chanat Kazanski stal sie centrum kulturowym Tatarów,
 
Wszystko to bogato zdobione rzezbami, ornamentami kwiatowymi , wykonczone elementami metalowymi typowymi dla kultury europejskiej
Innymm przejawem tatarskiego kunsztu artystycznego jest przeslawna czapka kazanska, noszona przez wladców rosyjskich jako korona.
Czapka zostala darowana przez tatarskich chanów dla kniaziów rosyjskich.
Równiez tron na którym zasiadal Iwan Grozny to dzielo tatarskie, przywiezione przez Cara do Moskwy z Kazania
(...)Poza literaturą religijną, którą można było uznać za owoc twórczości ludowej Tatarów polskich, nie powstało nic szczególnego, mogącego świadczyć o ich oryginalnej twórczości. Czyżby wśród członków tej wspólnoty zabrakło osób posiadających zmysł artystyczny i wrażliwych na piękno?
Należałoby temu zaprzeczyć, gdyż wielu Tatarów zajmowało się malowaniem, grą na różnych instrumentach muzycznych. Ale nigdy nie rozwijali oni swego talentu, nie traktowali poważnie twórczości artystycznej. Nawet w rodzinach inteligenckich, w których lekcje muzyki należały do powszechnej edukacji dzieci, obierano inne zawody. Raz tylko objawił się talent kompozytorski. W 1935 r. ukazała się w druku kompozycja Marii Achmatowicz-Kryczyńskiej - Walc Księżycowy".
Podobnie było z plastyką. Najwięcej malowano muhirów, które ofiarowywano meczetom i domom modlitwy. Zawieszano je także w każdym domu tatarskim. Ponadto Tatarzy malowali i rysowali dla siebie i najbliższej rodziny. Często tematem ich obrazów i szkiców były konie, pejzaże, żołnierze, kwiaty oraz portrety kogoś bliskiego. Jednak te ostatnie wykonywali rzadko, ulegając naciskowi lokalnych ortodoksów, zabraniających zgodnie z nakazami islamu, przedstawiania postaci ludzkich. Tatarzy nie byli w tym konsekwentni, gdyż lubili się bardzo fotografować. Niektórzy z nich szkicowali żaglowce i statki, wyrażając tym samym tęsknotę za nieznanym i odległym światem. Kobiety tatarskie zajmowały się hafciarstwem, wykonując dla własnych potrzeb obrusy i makaty o wzorach roślinnych. Wyszywały też makaty z we- rsetami koranicznymi, z przeznaczeniem dla meczetów. Tuż przed wojną, jedna z Tatarek, rozpoczęła studia na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie.
Do zawodowych muzyków należało rodzeństwo Bohdanowiczów z Białegostoku, którzy grali na instrumentach smyczkowych. Wierne kopie obrazów Kossaków oraz własne pejzaże i pctrety, tworzył dr med. Tamerlan Smolski, emerytowany lekarz jednego z białostockich szpitali. Prace swe przeznaczał wyłącznie dla najbliższej rodziny. Malarstwem zajmowała się też amatorsko rodzina Safarewiczów w Sokółce. Elwira Sobolewska-Waliszewska z Poznania, stała się profesjonalistką w tym zawodzie. Była autorką wielu pejzaży i portretów. Brała udział w kilku wystawach prac zbiorowych. Po raz pierwszy miała wystawę indywidualną w 1989 r. w Galerii Hotelu Orbis Polonez w Poznaniu(...)
|